Τα ανοιχτά μέτωπα της Τουρκίας

Η ισχυρή χώρα έχει και ισχυρά προβλήματα. Ο λόγος για την Τουρκία, η οποία έχει σειρά από ανοιχτά μέτωπα στην περιοχή και έναν Πρόεδρο, ο οποίος ψάχνει για το success story. Στη Μέση Ανατολή η δουλειά του τουρκικού διπλωματικού σώματος είναι αρκετά μεγάλη, με τη Συρία, το Ιράκ και το Ισραήλ να είναι κάποιες από τις χώρες με κρίσιμα ζητήματα εξωτερικών υποθέσεων, τα οποία χρήζουν επίλυσης. Από την άλλη πλευρά, Κύπρος και Ελλάδα είναι δύο κράτη που μόνο κακό γείτονα θα χαρακτήριζαν την Τουρκία. Η «Σημερινή της Κυριακής» παρουσιάζει χάρτη με τα κυριότερα διπλωματικά ζητήματα της κυβέρνησης Ερντογάν.

Σειρά από προκλήσεις έχει να αντιμετωπίσει η Τουρκία, με τις πλείστες εξ αυτών να αποτελούν μια συνεχιζόμενη προσπάθεια επιβολής της χώρας σε περιοχές, όπου κατά την ίδια υπάρχουν εθνικά συμφέροντα. Η ένταση ανάμεσα σε Άγκυρα και Κουρδική Πολιτοφυλακή YPG δεν λέει να κοπάσει. Μέχρι και τα τελευταία 24ωρα οι δύο πλευρές αντάλλαζαν απειλές για αντίμετρα σε περίπτωση εκτόξευσης διασυνοριακών πυρών. Η αντίθεση της Άγκυρας στον εξοπλισμό των μαχητών της YPG από τις ΗΠΑ είναι μια σημαντική παράμετρος του όλου προβλήματος. Ανώτερος αξιωματούχους των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων θεωρεί, μάλιστα, πως υπάρχει «μεγάλη πιθανότητα να εκδηλωθεί ανοικτή, σφοδρή σύγκρουση» με τον τουρκικό στρατό στη βορειοδυτική Συρία. Ειδικοί, μιλώντας στον ξένο Τύπο, εκφράζουν την ανησυχία τους, εκτιμώντας πως η Άγκυρα σχεδιάζει να επιτεθεί σε γειτονικές περιοχές που βρίσκονται υπό τον έλεγχο των SDF, περιλαμβανομένης της περιοχής Αφρίν, όπου ζουν κυρίως Κούρδοι.

Στόχος το βόρειο Ιράκ
Οι αεροπορικές επιδρομές εναντίον Κούρδων στο Ιράκ λίγα 24ωρα μετά την ανακοίνωση της εκεί κουρδικής μειονότητας για τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος ανεξαρτησίας, λέει πολλά: Το βόρειο Ιράκ αποτελεί διακαή τουρκικό στόχο. Εξάλλου, αυτός είναι και ένας από τους λόγους που ο Ερντογάν αμφισβητεί τη Συνθήκη της Λωζάννης.
Άλλος ένας πονοκέφαλος για τον Τούρκο ηγέτη είναι το Εργατικό Κόμμα του Κουρδιστάν, το PKK, που δρα στη νοτιοανατολική περιοχή της Τουρκίας. Συνεπώς, το τι θα πράξει η Άγκυρα σε ένα καθεστώς αυτονομίας των Κούρδων μετά την ανακατάληψη της Μοσούλης θα έχει το δικό του ενδιαφέρον.

Οι σχέσεις με Ισραήλ
Οι σχέσεις ανάμεσα σε Ισραήλ και Τουρκία πήραν την κατηφόρα κατά τη διάρκεια της πρωθυπουργικής θητείας του «Σουλτάνου». Παρά το γεγονός ότι ο Ταγίπ Ερντογάν προχώρησε σε μια επίσημη επίσκεψη στο Ισραήλ το 2005 διατηρώντας αρχικά μία τυπική (αν όχι καλή) σχέση με το Τελ-Αβίβ, η ρητορική του κατά του Ισραήλ ήταν αρκετή για να αλλάξει τα δεδομένα. Μια μυστική συνάντηση, δέκα χρόνια μετά, φαίνεται να οδήγησε σε βελτίωση της κατάστασης, κάτι που αποδεικνύεται μέσα από τη συμφωνία των δύο κρατών στις 27 Ιουνίου του 2016 για βελτίωση των διπλωματικών σχέσεων. Bέβαια στο παιχνίδι μπήκε και το φυσικό αέριο, το οποίο έφερε… άλλον αέρα στη σχέση. Άγκυρα και Τελ-Αβίβ βρίσκονται εδώ και καιρό σε συζητήσεις σχετικά με τις εμπορικές λεπτομέρειες που αφορούν στην κατασκευή αγωγού για μεταφορά ισραηλινού φυσικού αερίου στην Ευρώπη μέσω Τουρκίας, με τον Γενικό Διευθυντή Ενέργειας του Ισραήλ, Σαούλ Μέριντορ, να μιλά για αισιοδοξία γύρω από τη συμφωνία αυτή και πως σύντομα θα υπάρξουν επ’ αυτού ανακοινώσεις.

Ηλεκτρισμένη η ατμόσφαιρα με Ελλάδα
Ανέκαθεν η ατμόσφαιρα ανάμεσα σε Τουρκία και Ελλάδα ήταν ηλεκτρισμένη, με πάμπολλα ιστορικά παραδείγματα από εντάσεις. Η Τουρκία με συνεχείς παραβιάσεις στο Αιγαίο μέχρι και σήμερα επιδιώκει, μεταξύ άλλων, μέσα από το εθιμοτυπικό δίκαιο να αλλάξει νομικά δεδομένα, χωρίς αυτό, φυσικά, να γίνεται αποδεκτό. Το ζήτημα έκδοσης των οκτώ Τούρκων στρατιωτικών ήταν ακόμη ένας «πονοκέφαλος» στη σχέση αυτή, με την Ελλάδα να έχει το πάνω χέρι στην κατάληξη που θα έχει αυτό το σίριαλ.

Το Κυπριακό
Σε ό,τι αφορά τις εξελίξεις στο Κυπριακό, πράγματι, αυτές έχουν φτάσει σε ένα σημείο που δεν είχαν φτάσει ποτέ ώς τώρα με πολλές πρωτοτυπίες. Μία εξ αυτών, η -για πρώτη φορά- γραπτή πρόταση από την Τουρκία των θέσεών της στο κεφάλαιο της ασφάλειας και των εγγυήσεων. Ωστόσο, τόσο η ίδια η πρόταση που ουσιαστικά περιελάμβανε τις διαχρονικές, αδιάλλακτες θέσεις της, όσο και η ίδια η συμπεριφορά του Υπουργού Εξωτερικών, Μεβλούτ Τσαβούσογλου στο Crans Montana, δείχνουν ότι το μέτωπο αυτό όχι μόνο δεν έχει κλείσει, αλλά οι απαιτήσεις της τουρκικής ηγεσίας θα κρατήσουν για πολύ ακόμη το ζήτημα αυτό ανοιχτό.

«Ζητά success story»
«Ο Ερντογάν ζητά ένα success story», όπως εύστοχα αναφέρει ο Διεθνολόγος και Προϊστάμενος Υπηρεσίας Έρευνας και Διεθνούς Συνεργασίας από το ΤΕΠΑΚ, Χαράλαμπος Χρυσοστόμου. Κληθείς να σχολιάσει τα ανοιχτά μέτωπα, ο Διεθνολόγος εκτίμησε πως η Τουρκία ίσως επιχειρήσει «να παίρνει απ’ το ένα και να δίνει στο άλλο», ώστε να κλείσουν ανοιχτά ζητήματα που «καίνε». Είναι άλλωστε μια συνήθης πρακτική στη διπλωματία το να κάνεις πίσω σε ένα κεφάλαιο για να κερδίσεις από ένα άλλο, του οποίου τα πλεονεκτήματα είναι περισσότερα. Σαφώς, τα ανοιχτά κεφάλαια της Άγκυρας δεν κλείνουν εδώ. Όπως εξηγεί ο κύριος Χρυσοστόμου, Ρωσία, Ε.Ε. και ΝΑΤΟ είναι τρία άλλα ζητήματα, τα οποία η Τουρκία κυνηγά από κοντά, θέλοντας διακαώς να περάσει τις δικές τις θέσεις, εξασφαλίζοντας εθνικά συμφέροντα.

Πρωτοδημοσιεύτηκ στη Σημερινή της Κυριακής

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s