Η ανατροπή στα δεδομένα για το Κατάρ

«Η ανανέωση της αβεβαιότητας όσον αφορά τις κυρώσεις επισκιάζει το επιχειρηματικό κλίμα», ανέφερε το ΔΝΤ στην έκθεση 2017 για την ιρανική οικονομία

Εντείνει τις επιχειρήσεις του το Ιράν για αποτροπή νέων επιθέσεων στα εδάφη του, παρουσιάζοντας αυτήν την εβδομάδα μια εικόνα εντελώς διαφορετική από αυτήν που κυριαρχούσε μερικές ημέρες νωρίτερα. Ενώ, λοιπόν, πολλοί κατηγορούν την Ντόχα πως υποστηρίζει τρομοκρατικές οργανώσεις με τη συμπαράσταση της Τεχεράνης, τόσο η πρώτη όσο και η δεύτερη εμφανίζονται τις τελευταίες ημέρες με αλλιώτικη στάση. Ειδικότερα, οι δυνάμεις ασφαλείας του Ιράν σκότωσαν περί τα μέσα της εβδομάδας δύο μέλη μιας σουνιτικής τζιχαντιστικής οργάνωσης στην πόλη Σαμπαχάρ και συνέλαβαν ακόμη πέντε υπόπτους. Η εξέλιξη αυτή έρχεται μία εβδομάδα μετά που βομβιστές-καμικάζι και ένοπλοι επιτέθηκαν στο ιρανικό κοινοβούλιο και το μαυσωλείο του Αγιατολάχ Χομεϊνί στην Τεχεράνη, σκοτώνοντας 17 ανθρώπους, σε μια τρομοκρατική ενέργεια που δεν είχε προηγούμενο στη σύγχρονη ιστορία του Ιράν.
Την ευθύνη, δε, για τις επιθέσεις ανέλαβε η ISIS, η οποία απείλησε ότι θα διαπράξει κι άλλες τρομοκρατικές ενέργειες εναντίον του σιιτικού πληθυσμού της Ισλαμικής Δημοκρατίας, με τους τζιχαντιστές να θεωρούν τους σιίτες συλλήβδην αιρετικούς.
Οι ιρανικές Αρχές έχουν συλλάβει σχεδόν 50 υπόπτους στο πλαίσιο των ερευνών για τις επιθέσεις, ενώ κατηγόρησαν τη Σαουδική Αραβία ότι χρηματοδοτεί τις περισσότερες τζιχαντιστικές οργανώσεις, ανάμεσά τους και αυτές που δρουν εντός του Ιράν, κάτι που το Ριάντ διαψεύδει.
Το ιρανικό κρατικό πρακτορείο ειδήσεων IRNA, επικαλούμενο μια πηγή που δεν κατονόμασε, μετέδωσε ότι οι τζιχαντιστές σχεδίαζαν να διαπράξουν νέες επιθέσεις αυτές τις ημέρες. Σύμφωνα με τις Αρχές, βρέθηκαν όπλα, πυρομαχικά και ζώνες με εκρηκτικά κατά τη διάρκεια της επιχείρησης.

Θεωρίες συνωμοσίας
Μια διαφορετική εικόνα από την πιο πάνω παρουσίασε στη «Σημερινή» ιρανική πηγή, σύμφωνα με την οποία μεγάλος αριθμός των πολιτών της χώρας ισχυρίζονται πως η επίθεση της 7ης Ιουνίου στο κοινοβούλιο είχε σχεδιαστεί από την ίδια την κυβέρνησή της. Ο λόγος, σύμφωνα πάντα με την ίδια πηγή, είναι πως η ιρανική κυβέρνηση θέλει να δείξει ότι δεν είναι τρομοκράτης αλλά θύμα. «Στο Ιράν επικρατεί όχι απλώς απογοήτευση, αλλά θυμός και δεν αποκλείεται κάποια στιγμή οι πολίτες να βγουν στους δρόμους», πρόσθεσε.
Η ίδια πηγή έκανε λόγο για μια τραγική κατάσταση στα οικονομικά του Ιράν και μεγάλο δείκτη διαφθοράς.
Είναι γεγονός ότι η χώρα, παρά το ότι κατέχει το 10% των παγκόσμιων αποθεμάτων πετρελαίου και 15% του φυσικού αερίου, είδε τις στρόφιγγες των επιχειρήσεών της να στερεύουν και την αγορά να δεινοπαθεί εξαιτίας των κυρώσεων που επέβαλαν εναντίον της κυβέρνησης οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής (ΗΠΑ). Η ανησυχία αυτή αποδεικνύεται μέσα από την ετήσια έκθεσή του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ) για την ιρανική οικονομία.
«Η ανανέωση της αβεβαιότητας όσον αφορά τις κυρώσεις επισκιάζει το επιχειρηματικό κλίμα», ανέφερε το ΔΝΤ στην έκθεση 2017 για την ιρανική οικονομία.
Βέβαια όλα αυτά σε συνάρτηση με τις κυρώσεις που είχαν επιβληθεί εξαιτίας του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν τον Γενάρη του 2016, εκ των οποίων το 90% έχουν αρθεί.
Η εξέλιξη αυτή έχει σαφώς ωφελήσει το Ιράν την τελευταία περίοδο.

Ειδικότερα, η άλλη άποψη, που θέλει την οικονομία της χώρας να ανακάμπτει, λέει πως η επανασύνδεση του Ιράν με το τραπεζικό σύστημα είναι γεγονός και ότι αποτελεί σημαντικό βήμα.
Σύμφωνα με την Κεντρική Τράπεζα του Ιράν, γύρω στις 29 ιρανικές τράπεζες έχουν επανασυνδεθεί με το δίκτυο συναλλαγών SWIFT, επιτρέποντάς τους να πραγματοποιούν και πάλι διασυνοριακές συναλλαγές με ξένες τράπεζες ύστερα από την άρση των κυρώσεων σε βάρος της Τεχεράνης.
Η ισχυρότερη παραγωγή και οι μεγαλύτερες εξαγωγές πετρελαίου, μετά την άρση των κυρώσεων που συνδέονταν με το πυρηνικό πρόγραμμα τον Ιανουάριο του 2016, οδήγησε σε μια σθεναρή τόνωση της ανάπτυξης», σημειώνει, εξάλλου, το ΔΝΤ. Bέβαια υπάρχουν πολλά ακόμα εμπόδια μέχρι το Ιράν να πετύχει μιαν αξιοθαύμαστη θέση στα επίπεδα διαφθοράς, καθώς η χώρα βρίσκεται στην 131η θέση με τις πιο διεφθαρμένες χώρες, σύμφωνα με τον πιο πρόσφατο κατάλογο της Διεθνούς Διαφάνειας, «εξασφαλίζοντας» μόλις 29 βαθμούς.

Η αμερικάνικη συνεργασία με Ντόχα

Από πολέμια και πάλι σε φίλη μετατράπηκε τα τελευταία 24ωρα η Ουάσιγκτον. Δύο πλοία του αμερικανικού ναυτικού κατέπλευσαν στην Ντόχα για να συμμετάσχουν σε κοινή στρατιωτική άσκηση με το ναυτικό του Κατάρ. Το Κατάρ, ένας σημαντικός σύμμαχος των ΗΠΑ, είχε βρεθεί στο στόχαστρο του Πλανητάρχη, Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος, ως γνωστόν, είπε πως κατά την περιοδεία του στις αραβικές χώρες είχε δηλώσει ότι δεν μπορεί πλέον να υπάρχει χρηματοδότηση της ριζοσπαστικής ιδεολογίας και πως οι ηγέτες του έδειξαν προς την κατεύθυνση του Κατάρ. Ωστόσο, ο Λευκός Οίκος προφανώς επανεξέτασε τη στάση του -ακόμη κι αν αυτή έρχεται σε αντίθεση με «τιτιβίσματα» του Προέδρου του- προφανώς λαμβάνοντας υπόψη ότι το Κατάρ φιλοξενεί τη μεγαλύτερη αμερικανική στρατιωτική βάση της Μέσης Ανατολής με 11.000 στρατιώτες και πάνω από 100 πολεμικά αεροπλάνα των ΗΠΑ στην αεροπορική βάση Αλ Ουντέιντ.
Το Πεντάγωνο χαιρέτισε, μάλιστα, το Κατάρ για τη φιλοξενία της σημαντικής αυτής αμερικανικής βάσης και για τη «σταθερή δέσμευσή του στην ασφάλεια της περιοχής», διαβεβαιώσεις εντελώς αντίθετες με την «τουιτερική» αντίδραση Τραμπ. Να σημειωθεί ότι, σύμφωνα με δήλωση του Καταριανού Υπουργείου Άμυνας που μετέδωσε το κρατικό πρακτορείο του εμιράτου QNA, τα αμερικανικά πληρώματα των δύο πολεμικών πλοίων υποδέχθηκαν στην πρωτεύουσα Ντόχα αξιωματικοί του καταριανού ναυτικού. Την ίδια ώρα, το Υπουργείο Άμυνας στο Κατάρ ανακοίνωσε ότι το Εμιράτο υπέγραψε συμφωνία οικονομικού ύψους 12 δισεκατομμυρίων δολαρίων με τις ΗΠΑ, για την αγορά μαχητικών αεροσκαφών F-15. Η συμφωνία περιλαμβάνει την αγορά 36 μαχητικών αεροσκαφών, με βάση τα όσα γράφουν διεθνή ΜΜΕ, ενώ η υλοποίησή της θα αυξήσει την επιχειρησιακή διαλειτουργικότητα μεταξύ των ΗΠΑ και του Κατάρ, σύμφωνα με ανακοίνωση του αμερικανικού Πενταγώνου.
Εξάλλου, η Τουρκία έστειλε τον υπουργό Εξωτερικών της ως μέρος μιας προσπάθειας να επιλυθεί η κρίση. Επίσης, το Κουβέιτ, γειτονική χώρα και μέλος του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου (GCC), συνεχίζει να προσφέρει τις υπηρεσίες του ως διαμεσολαβητής.

«Η κρίση δεν θα επιλυθεί σύντομα», λέει ο Φ. Μιρμπαγκιέρι
Την εκτίμησή του για τις πολιτικές και οικονομικές εξελίξεις εξέφρασε ο Καθηγητής Διεθνών Σχέσεων του Πανεπιστημίου Λευκωσίας, Φαρίντ Μιρμπαγκιέρι, υποστηρίζοντας ότι η λύση στην εν λόγω κρίση δεν θα επιλυθεί σύντομα, λόγω θεμελιωδών ρηγμάτων ανάμεσα στις χώρες που πρωταγωνιστούν. Ο διεθνολόγος έκανε λόγο για πόλωση, σε πολιτικό επίπεδο, κάνοντας ιδιαίτερη αναφορά στον παράγοντα Τεχεράνη.
Τι συμβαίνει στον Αραβικό Κόλπο αυτήν την περίοδο;
Επικρατεί πόλωση, πολιτικά μιλώντας, ειδικά σε ό,τι αφορά την κατάσταση στο Κατάρ. Έχουμε τις περισσότερες αραβικές χώρες να είναι από τη μια πλευρά και το Κατάρ από την άλλη, δίπλα του οποίου τάσσονται Ιράν και Τουρκία.
Η κρίση αυτή συνδέεται με τις εξωτερικές σχέσεις του Κατάρ, οι οποίες και δεν είναι σε συνάρτηση με αυτό που, σύμφωνα πάντα με τη Σαουδική Αραβία, συμφωνήθηκε με την Ντόχα πριν από μερικά χρόνια κι αυτό φαίνεται να προκάλεσε την πόλωση που προανέφερα. Η εξέλιξη των πραμάτων δείχνει πως για να υπάρξει ασφάλεια στην περιοχή πρέπει επίσης να υπάρχει οργάνωση σε υπερεθνικό επίπεδο. Αυτήν τη στιγμή η ασφάλεια έχει επηρεαστεί από εθνικές διαφορές στην περιοχή.
Δεν ανησυχεί το Ιράν, ότι με το να υποστηρίζει το Κατάρ ενδεχομένως να δημιουργήσει νέους εχθρούς;
Πιστεύω ότι και το Ιράν αλλά και το Κατάρ, παρόλο που μπορεί να συμφωνούν σε κάποια θέματα, είναι προσεχτικοί ως προς τον τρόπο που βλέπει την σχέση τους ο έξω κόσμος. Το Κατάρ μπορεί να αποστασιοποιηθεί από τις αραβικές χώρες αν «κινηθεί» προς το Ιράν. Η Τεχεράνη, από την άλλη, επιδείνωσε την κατάσταση δείχνοντας πολύ έντονα την επιθυμία της να είναι στο πλευρό της Ντόχα. Παρόλο που υιοθετούν κάποιες κοινές πολιτικές, δεν θέλουν να δείχνουν πλήρη ταύτιση θέσεων με τρόπο που να χειροτερεύσει η κατάσταση.
Πώς συνδέεται η τρομοκρατία με όλ’ αυτά;
Υπάρχουν διάφορες τρομοκρατικές ομάδες, με την ISIS να είναι μία από τις πιο γνωστές. Όταν αναφερόμαστε στην τρομοκρατία, πρέπει να λαμβάνουμε υπόψη ότι μιλάμε για αριθμό παικτών και πως αυτές οι ομάδες υποστηρίζονται από διάφορες χώρες. Τα πράματα γίνονται περίπλοκα και η μια πλευρά κατηγορεί την άλλη ότι υπερασπίζεται την τρομοκρατία.
Θα ήθελα την πρόβλεψή σας… Η κρίση αυτή σε Κόλπο και αραβικές χώρες θα ξεπεραστεί εύκολα;
Δεν πιστεύω ότι θα επιλυθεί σύντομα, γιατί υπάρχουν θεμελιώδη ρήγματα ανάμεσα σε αυτές τις χώρες. Το Κατάρ ακολουθεί συγκεκριμένη πολιτική. Είπε, μάλιστα, ανοιχτά πως δεν πρόκειται να την αλλάξει. Την ίδια ώρα, οι αραβικές χώρες την καλούν σε αλλαγή στάσης. Δεν βλέπω βραχυπρόθεσμα λύση αυτής της σύγκρουσης. Ωστόσο, αυτό που εκτιμώ είναι πως σε μεσοπρόθεσμο ή μακροπρόθεσμο επίπεδο υπάρχει η πιθανότητα, η κρίση αυτή να γίνει διαχειρίσιμη.

Πρωτοδημοσιεύτηκε στην Κυριακή της Σημερινής την 11η Ιουνίου

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s