Ο αποκλεισμός του Κατάρ και το ΜΕΜΟ που παρέλαβα

 

Ένα διαφοροποιημένο πολιτικά εμιράτο, που εδώ και αρκετά χρόνια διαμηνύει πως δεν δέχεται την επικυριαρχία τού  Ριάντ στην Αραβική Χερσόνησο και που αδυνατεί να κρατήσει πολιτική ίσων αποστάσεων ανάμεσα σε Σαουδική Αραβία και Ιράν, το Κατάρ έχει βρεθεί μέσα σε χρόνο ρεκόρ σχεδόν εντελώς απομονωμένο και σαφώς εκτεθειμένο οικονομικά και διπλωματικά.Ένα διαφοροποιημένο πολιτικά εμιράτο, που εδώ και αρκετά χρόνια διαμηνύει πως δεν δέχεται την επικυριαρχία τού  Ριάντ στην Αραβική Χερσόνησο και που αδυνατεί να κρατήσει πολιτική ίσων αποστάσεων ανάμεσα σε Σαουδική Αραβία και Ιράν, το Κατάρ έχει βρεθεί μέσα σε χρόνο ρεκόρ σχεδόν εντελώς απομονωμένο και σαφώς εκτεθειμένο οικονομικά και διπλωματικά.

Οι πλούσιοι γείτονες του εμιράτου αποφάσισαν να γυρίσουν σελίδα στις μεταξύ τους σχέσεις με μέτρα πρωτοφανή στη σύγχρονη ιστορία των χωρών του Κόλπου. Σαουδική Αραβία, Αίγυπτος, Υεμένη, Μπαχρέιν, Ενωμένα Αραβικά Εμιράτα, Λιβύη είναι μόνο μερικές από τις χώρες που έκλεισαν την πόρτα στο Κατάρ. Αεροπορικές εταιρείες που εξυπηρετούν την περιοχή του Κόλπου διέκοψαν πτήσεις προς την Ντόχα, με έναν μαραθώνιο διπλωματικών προσπαθειών διαμεσολάβησης να βρίσκεται από χθες σε εξέλιξη και την Qatar Airways να απαντά αναλόγως. Κι όλ’ αυτά επειδή, σύμφωνα με τις δυνάμεις που έχουν ταχθεί εναντίον του εμιράτου, υποστηρίζει τρομοκρατικές ομάδες.Πράγματι, ο υιός του εμίρη του Κατάρ, Σέιχ Ταμίμ μπιν Χάμαντ Αλ-Θάνι, που έχει αναλάβει τα ηνία, ακολουθεί πιο παρεμβατική πολιτική στην ευρύτερη περιοχή, συγκριτικά με τη λιγότερο ενεργητική στάση που διατηρούσε ο πατέρας του. Μάλιστα, η νέα τάξη πραγμάτων είχε προκαλέσει τριβές στο εσωτερικό της οικογένειας, δεδομένου ότι εδώ και καιρό λαμβάνουν προειδοποιήσεις από αραβικές πρωτεύουσες.

Αθέατος «πόλεμος»

Πρόκειται, πάντως, για έναν αθέατο «πόλεμο», μια διένεξη που ήταν έτοιμη να βγει στην επιφάνεια με την παραμικρή αφορμή. Ειδικότερα, η αντιπαράθεση αυτή φέρνει ξανά στο προσκήνιο τις παλιές κατηγορίες, σύμφωνα με τις οποίες το πλούσιο αυτό εμιράτο υποστηρίζει τη Μουσουλμανική Αδελφότητα. Το Ριάντ και το Αμπού Ντάμπι επίσης υποπτεύονται πως οι Καταρινοί αντιμετωπίζουν θετικά την τάση επεκτατικότητας του Ιράν.Οι Financial Times γράφουν πως ένας από τους λόγους που οδήγησαν στη δραματική απόφαση χωρών του Κόλπου να διακόψουν τις σχέσεις τους με την Ντόχα ήταν το ότι το Κατάρ πλήρωσε ένα δισεκατομμύριο δολάρια για την απελευθέρωση μελών της βασιλικής του οικογένειας, οι οποίοι είχαν απαχθεί στο Ιράκ. Ειδικότερα, η Ντόχα φέρεται να κατέβαλε το ποσό για να απελευθερωθούν 26 μέλη μιας κυνηγετικής αποστολής στο νότιο Ιράκ και άλλα 50 άτομα που είχαν συλληφθεί από τζιχαντιστές στη Συρία. Οι ίδιες πηγές αναφέρουν πως η κυβέρνηση του Κατάρ πλήρωσε δύο από τις κυριότερες δυνάμεις που περιλαμβάνονται στις «μαύρες λίστες» της Μέσης Ανατολής, που δεν είναι άλλες από παρακλάδι της αλ-Κάιντα και αξιωματούχους της ιρανικής ασφάλειας.Στη σκακιέρα κι η ΤουρκίαΟ παράγοντας «Τουρκία» δεν άργησε να μπει στο παιχνίδι. Περί τα μέσα της εβδομάδας, η Τουρκική Εθνοσυνέλευση ενέκρινε νομοσχέδιο που δίνει το «πράσινο φως» στα τουρκικά στρατεύματα να αναπτυχθούν στην τουρκική στρατιωτική βάση στο Κατάρ. Κανείς δεν έμεινε έκπληκτος από την απόφαση της Άγκυρας να σταθεί στο πλευρό του εμιράτου: Το Κατάρ είναι επενδυτής στην οικονομία της με ποσό που φτάνει τα 857 δισεκ. δολάρια, μοιρασμένο σε συμφέροντα σε εταιρείες μέσων ενημέρωσης, οικονομικές και αμυντικές επιχειρήσεις. Ως συμβολική χαρακτηρίζεται για πολλούς η κίνηση της Άγκυρας να στείλει στρατό στο Κατάρ.

Μιλώντας στο SigmaLive, ο Τουρκολόγος Νίκος Μούδουρος εξήγησε πως η απόφαση της Τουρκικής Εθνοσυνέλευσης αφορά σε δύο νομοσχέδια σχετικά με την αποστολή στρατιωτών στο Κατάρ καθώς και εκπαίδευση της στρατοχωροφυλακής. Πρόκειται για κάτι που βασίζεται σε παλαιότερη συμφωνία ανάμεσα στις δύο χώρες. Ωστόσο, η χρονική στιγμή προώθησης του εν λόγω ζητήματος στην Εθνοσυνέλευση δεν είναι καθόλου τυχαία. Το Κατάρ, μετά τα κατεχόμενά μας εδάφη, είναι η 1η χώρα που φιλοξενεί τουρκική βάση, κάτι που αποδεικνύει από μόνο του τούς στενούς δεσμούς ανάμεσα σε Άγκυρα και Ντόχα. Εξάλλου, όπως τονίζει ο Τουρκολόγος, το Κατάρ είναι ο τελευταίος και πιο σημαντικός συνεργάτης της Τουρκίας και, ως εκ τούτου, η Άγκυρα δίνει σημασία στο να διατηρήσει αυτήν τη συνεργασία. Ας μην ξεχνάμε ότι Συρία, πραξικόπημα Αιγύπτου, Χαμάς, και Αδελφοί Μουσουλμάνοι είναι τομείς όπου Ντόχα και Άγκυρα έχουν την ίδια θέση. Εάν χώρες όπως οι ΗΠΑ στοχεύσουν στο να αποκλείσουν ή απομονώσουν το Κατάρ, αυτό θα σημαίνει και έμμεσο πλήγμα στην Τουρκία, εκτιμά ο Τουρκολόγος. «Η Άγκυρα είναι σε δύσκολη θέση, γιατί από τη μια θέλει να δείξει καλή σχέση κι από την άλλη δεν θέλει να χειροτερεύσει τη θέση της», συμπλήρωσε. Συνεπώς, είναι ξεκάθαρο πως η χώρα του Σουλτάνου δοκιμάζεται στο να περάσει ως ισχυρή δύναμη ανά το παγκόσμιο μέσω Περσικού Κόλπου.

«Επιχειρούν να μας δυσφημίσουν»

Τη θέση της κυβέρνησης του Κατάρ για τις τελευταίες ραγδαίες εξελίξεις μάς παρουσίασε η Πρεσβεία της χώρας στην Κύπρο. Διπλωματικές πηγές δήλωσαν στη «Σ» πως η χώρα είναι αντιμέτωπη με μιαν άνευ προηγουμένου -όσον αφορά πολιτικά κίνητρα- επικοινωνιακή εκστρατεία, που στόχο έχει να πλήξει την εθνική της ασφάλεια και πολιτική της ηγεσία. «Οι ενορχηστρωτές της εν λόγω εκστρατείας επιχειρούν να δυσφημίσουν το Κατάρ», αναφέρουν στη συνέχεια.

Πηγαίνοντας ένα βήμα παραπέρα, το Κατάρ «δείχνει» την περιοδεία του Ντόναλτ Τραμπ, υποδεικνύοντας πως η επικοινωνιακή εκστρατεία εις βάρος του Κατάρ έγινε αμέσως μετά το ταξίδι του Πλανητάρχη στην περιοχή.

Παράλληλα, η Πρεσβεία του εμιράτου υποστηρίζει στη «Σημερινή» πως δεν είχε ενημερωθεί για οποιαδήποτε διαμάχη στις διμερείς σχέσεις ανάμεσα σ’ αυτό και τη Σαουδική Αραβία, ούτε στο συνέδριο στην Τζέντα την 1η Μαΐου, ούτε και σε συνάντηση Υπουργών ΥΠΕΞ δεκαέξι ημέρες μετά.Όπως έχει ήδη διαμηνύσει στα ΜΜΕ, το Κατάρ επαναλαμβάνει ότι οι πληροφορίες που το θέλουν να συνεργάζεται με τρομοκράτες είναι αναληθείς και πως αντίθετα αυτό που επιδεικνύει είναι «πνεύμα αλληλεγγύης».Τέλος, οι διπλωματικές πηγές προειδοποιούν πως οποιαδήποτε πολιτική κλιμάκωση μπορεί να επιφέρει σοβαρές συνέπειες και θα δώσει την ευκαιρία σε εξτρεμιστικές και τρομοκρατικές ομάδες να εκμεταλλευτούν την κατάσταση και να υπονομεύσουν τη σταθερότητα και την ασφάλεια στην περιοχή, καθώς και τους κοινούς δεσμούς στις κοινωνίες της.

Τι πρέπει να γνωρίζετε  για το Κατάρ

Το Κατάρ είναι χερσόνησος με σύνορα στον Περσικό κόλπο και τη Σαουδική Αραβία. Στην πρωτεύουσα της χώρας, Ντόχα, συγκεντρώνεται πάνω από το 50% του πληθυσμού. Επίσης:· Ο πληθυσμός του Κατάρ ξεπερνά τα 2 εκατομμύρια.· Μεγάλο μέρος του αποτελείται από αλλοδαπούς μόνιμης διαμονής, που κυμαίνεται από εποχικούς εργαζόμενους μέχρι και μόνιμης διαμονής (δεύτερη ή και τρίτη γενιά μετανάστες).· Η σύνθεση είναι πολυεθνική με μεγάλο ποσοστό μωαμεθανών και αραβόφωνων από Μέση Ανατολή και Κόλπο (Παλαιστίνιοι, Αιγύπτιοι και Λιβανέζοι, Ινδοί, και άλλες χώρες όπως Ευρωπαίοι, Αμερικανοί, Πακιστανοί, Νεπαλέζοι, Φιλιππινέζοι, Κινέζοι). · Επίσημη θρησκεία του κράτους είναι το Ισλάμ. Η πλειοψηφία του γηγενούς πληθυσμού είναι ορθόδοξοι Σουνίτες, ουαχάμπι (Wahhabi Sunni), μεταξύ των οποίων και η οικογένεια του Εμίρη και οι υπόλοιποι Σιίτες. Ανάμεσα στον πληθυσμό υπάρχει και αριθμός υπερσυντηρητικών ισλαμιστών (salafists). Οι υπόλοιποι συμπεριλαμβάνουν εκτός από μεγάλο αριθμό μουσουλμάνων, χριστιανούς, ινδουιστές, βουδιστές και Μπαχάις.· Η ανεργία είναι στο (ασύλληπτο) 0,20%, με το πετρέλαιο να κυριαρχεί στην οικονομία της χώρας και να αποτελεί μαζί με το φυσικό αέριο και τα πετροχημικά, τον κύριο πυρήνα των εξαγωγών και των εσόδων της.

Κατάρ και ΗΠΑ: Τους χωρίζουν πολλά, τους ενώνουν πολλά

Το κράτος του Κατάρ, ένα ανεξάρτητο εμιράτο της Μέσης Ανατολής, βρίσκεται με την πλάτη στον τοίχο εξαιτίας της σκληρής στάσης των γειτόνων του. Η αμερικανική «φουρτούνα» του Μάη αποτελεί για πολλούς την αιτία πίσω απ’ αυτήν, αφού οι ΗΠΑ σαφώς έχουν εξαιρετικές σχέσεις με τη Σαουδική Αραβία, η οποία και ως γνωστόν είναι «στα μαχαίρια» με τον Κατάρ. Ωστόσο, ο διεθνής Τύπος και σε μεγάλο βαθμό τα αμερικανικά ΜΜΕ τονίζουν διαρκώς τις στενές σχέσεις ανάμεσα σε ΗΠΑ και Κατάρ.Το πλούσιο αραβικό εμιράτο στεγάζει το μεγαλύτερο κέντρο επιχειρήσεων της αμερικανικής στρατιωτικής Κεντρικής Διοίκησης σε στρατιωτική βάση, μέσα από τα οποία γίνεται έλεγχος σε Συρία, Αφγανιστάν και άλλες περιοχές. Το κέντρο, υψηλής τεχνολογίας, φιλοξενεί οθόνες και υπολογιστές που μπορούν να εντοπίσουν από μαχητικά μέχρι και drone.  Ακόμη και στην αγορά στρατιωτικού εξοπλισμού, ΗΠΑ και Κατάρ έχουν να μοιράσουν πολλά. Έχει μάλιστα παρατηρηθεί αυξητική τάση αγοράς στρατιωτικού εξοπλισμού του δεύτερου από την Ουάσιγκτον. Σύμφωνα με δημοσίευμα του USA Today, μόνο το 2014 το Κατάρ πλήρωσε πάνω από 10 δις δολάρια για αμερικανικό στρατιωτικό εξοπλισμό, μεταξύ των οποίων ελικόπτερα, πύραυλοι και αεροσκάφη. Επίσης, όπως αναφέρει η ιστοσελίδα, ο στρατός του Κατάρ, που αποτελείται από λιγότερα από 12.000 στρατεύματα, πολέμησε στο πλευρό των Ηνωμένων Πολιτειών κατά τον Περσικό Πόλεμο το 1990 και το 1991. Μάλιστα οι δύο πλευρές, ένα χρόνο μετά, υπέγραψαν κοινή αμυντική συμφωνία που καθορίζει τη στρατιωτική τους συνεργασία.Εξάλλου στον εμπορικό τομέα, για τον οποίο το Κατάρ δικαιούται να υπερηφανεύεται, οι σχέσεις τους είναι πολύ στενές, με την Ουάσιγκτον να αποτελεί τον μεγαλύτερό της ξένο επενδυτή. Η χώρα έχει διασυνδέσεις και με την οικογένεια Τραμπ, με τις Qatar Airways να ενοικιάζουν χώρο στο πύργο Τραμπ της Νέας Υόρκης. Άλλωστε μέσα από ένα tweet ο Πλανητάρχης παραδέχτηκε πως στο πρόσφατο ταξίδι του στη Μέση Ανατολή είχε διαμηνύσει πως δεν πρέπει πλέον να χρηματοδοτείται η «ριζοσπαστική ιδεολογία» και πως οι ηγέτες έδειξαν το Κατάρ κάνοντας σαφή την άσκηση επιρροής στις αποφάσεις των τελευταίων ημερών.  «Όταν ο Τραμπ προσέφερε πλήρη στήριξη στο Ριάντ και είπε “ας απομονώσουμε το Ιράν”, αυτό έστειλε ένα μήνυμα στα ΗΑΕ και τους Σαουδάραβες, οι οποίοι αισθάνθηκαν ενθαρρυμένοι και είπαν: ας βγάλουμε ό,τι έχουμε για το Κατάρ», ήταν τα λόγια του Γκερντ Νόνμαν,  καθηγητή Διεθνών Σχέσεων και Μελετών του Κόλπου στο πανεπιστήμιο Τζόρτζταουν του Κατάρ.

Πρωτοδημοσιεύτηκε στη Σημερινή της Κυριακής

Αξίζει να σας πω ότι κατά την σύντομη επίσκεψή μου στην Πρεσβεία με εντυπωσίασαν τα εκεί μέτρα ασφαλείας. Παρέδωσα κινητό και ταυτότηα στο ισόγειο και ένας φρουρός με ακολουθούσε διαρκώς μέχρι και την παραλαβή του μέμο. Η κυρία που μου το παρέδωσε ήταν γλυκιά και ευγενική. Να σημειώσω, τέλος, ότι ο φάκελος ήταν κλειστός με συνδετήρα και είχε χρωματιστεί με μπλέ πένα στο σημείο που ανοίγεται.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s